عباس شاهسونی  درباره اهمیت تهویه هوا در کاهش احتمال انتشار ویروس کرونا افزود: شناسایی راه‌های انتقال ویروس کرونا نقش مهمی در کنترل و مدیریت بیماری کووید ۱۹ دارد. فرضیه‌های اولیه سازمان جهانی بهداشت جهانی بر اساس تجربیات سارس در سال ۲۰۰۲ این بود که ویروس کووید ۱۹ از طریق هوا و قطرات تنفسی، پتانسیل ایجاد بیماری را دارد.

وی ادامه داد: بر اساس شیوه نامه‌های بهداشتی وزارت بهداشت، استراتژی‌هایی که جهت کاهش انتقال ویروس از طریق تماس دست‌ها با محیط و سطوح آلوده به ویروس استفاده می‌شود شامل گندزدایی سطوح با احتمال آلودگی و ضد عفونی کردن و شستن دست‌ها با آب و صابون پس از تماس با هر فرد یا اشیای مشکوک و در صورت در دسترس نبودن آب و صابون، ضد عفونی کردن دست‌ها است.

رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت بیان کرد: همچنین راهکارهایی که به منظور قطع زنجیره انتقال و مدیریت بیماری از طریق انتقال با قطرات تنفسی ارائه شده شامل رعایت فاصله اجتماعی و استفاده از ماسک است.

انتقال کرونا از طریق آلاینده‌های هوا

شاهسونی اظهار کرد: بر اساس آخرین اطلاعات و با توجه به شواهد موجود و نتایج مطالعات مشاهده‌ای، مدل سازی و شبیه سازی‌های انجام شده در زمینه نحوه انتشار ویروس کووید۱۹ گزارش شده که ویروس کووید۱۹ علاوه بر تماس با سطوح آلوده و قطرات تنفسی می‌تواند از طریق آلاینده‌های هوا از قبیل آئروسل‌ها که به شکل هوابرد هستند نیز انتقال یابد.

وی افزود: قطرات تنفسی دارای قطر بالاتر از پنج میکرون هستند که در فاصله دو متر ته نشین می‌شوند که با رعایت فاصله می‌توان از شدت مواجهه کم کرد. از طرف دیگر جریان هوا می‌تواند قطرات را جابه‌جا کند که رعایت فاصله، پیشگیری کامل از انتقال بیماری را تامین نمی‌کند و توصیه می‌شود از ماسک نیز استفاده شود.

رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت گفت: در مورد انتقال ویروس توسط آئروسل این نکته مهم است که قطر آئروسل‌های محتوی ویروس کمتر از پنج میکرون هستند که می‌توانند به صورت هوابرد در فضا معلق و پراکنده شوند. یافته‌های مطالعات نشان می‌دهد که برای کاهش خطر انتقال ویروس کرونا علاوه بر استراتژی‌های فوق، نیاز به تهویه مناسب است.

توصیه‌هایی برای تهویه در منازل و واحدهای مسکونی

شاهسونی اظهار کرد: نکته مهم این است که خانه امن‌ترین مکان است. صرف نظر از نوع خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم، باید تا آنجا که ممکن است در آنجا بمانیم تا شیوع بیماری کووید۱۹ را کاهش دهیم. تا زمانی که یکی از اعضای خانه آلوده نشود، خانه‌ها به طور کلی امن‌ترین محیط زندگی ما هستند. از طرفی تماس با دنیای خارج اجتناب ناپذیر است و احتمال وجود منبع عفونت در خانه یا ورود آن به خانه وجود دارد. ولی اقدامات احتیاطی منطقی در خانه افراد باید انجام شود تا در حین شیوع بیماری تا حد امکان ایمن باشد.

وی ادامه داد: بر اساس توصیه‌ها تا حد ممکن تماس افراد باید به حداقل برسد. باید ترجیحا تهویه طبیعی با استفاده از پنجره‌ها و درها فراهم شود. نرخ تهویه بستگی به مساحت منزل و فضای بسته، تعداد افراد ساکن، تعداد پنجره‌ها و درها دارد. باید به شکلی برنامه ریزی شود که به ازای هر نفر در منزل و فضاهای بسته حداقل ۷ الی ۱۰ لیتر در ثانیه هوا تامین شود.

رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت گفت: همچنین باید هوای منزل و فضاهای بسته ۲.۵ الی ۶  بار در ساعت تعویض شود. در صورتی که هوای فضای بسته چهار بار در ساعت تعویض شود پس از مدت زمان ۳۷ دقیقه، ۹۰ درصد از هوای آلوده از فضای بسته خارج می‌شود.

وی افزود: بهترین حالت تهویه طبیعی زمانی فراهم می‌شود که پنجره‌های مقابل هم در ساختمان باز شوند. در صورت باز بودن پنجره‌های مقابل هم در ساختمان، ظرف مدت پنج دقیقه، ۹۰ درصد آلودگی کاهش می‌یابد.

نگهداری از سیستم تهویه مطبوع مطابق دستورالعمل

شاهسونی اظهار کرد: برای حفظ شرایط آسایش حرارتی معمول و قابل قبول، سیستم‌های تهویه مطبوع باید فعال و مطابق با دستورالعمل‌های آن نگهداری شوند که به طور معمول در محدوده ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی ۴۰ تا ۶۰ درصد است. سیستم‌های تهویه مکانیکی منزل جهت تامین حداقل میزان جریان هوای مورد نظر، باید همواره روشن باشند.

وی افزود: فن‌های مکشی در سرویس‌های بهداشتی و توالت باید در هر وضعیت ممکن استفاده شوند. باید به طور مداوم فعال و درب توالت‌ها بسته باشند. در صورتی که شرایط آب و هوایی اجازه دهد می‌توان از سیستم‌های سرمایش تابستانی یا کولر جهت تهویه هوا در منازل استفاده کرد. اگر سیستم‌های تهویه مکانیکی در منزل وجود نداشته باشد، باز کردن چند پنجره و دریچه قابل قبول است.

رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت بیان کرد: در صورت وجود دستگاه‌های تصفیه کننده هوای مجزا و مجهز به فیلتر ذرات باید به طور مداوم فعال باشند. در صورت تعداد ناکافی، باید در محلی که بیشتر افراد خانوار وقت خود را می‌گذرانند، قرار گیرند. در صورت خرید دستگاه‌های تهویه جدید، سیستم‌های با فیلترهای با بازده بالا مانند MERV۱۴  یا بالاتر انتخاب شوند.

وی ادامه داد: جهت اثر افزایشی هر یک از این موارد، ممکن است از افزایش حرکت هوا در داخل اتاق مانند پنکه سقفی استفاده شود.

توصیه‌هایی برای منازل دارای سیستم تهویه مطبوع

شاهسونی گفت: بعضی از منازل دارای سیستم‌های تهویه مطبوع با هوای اجباری هستند که هوا را در خانه از طریق کانال دوباره وارد گردش می‌کنند. اغلب دستگاه‌های کنترل هوا دارای قابلیت تعبیه و تعویض فیلتر هستند. در صورت امکان چنین فیلترهایی باید به فیلترهای با راندمان بالا مانند MERV۱۴ یا بالاتر مجهز شوند. هنگام تعویض فیلترها که ممکن است حاوی ذرات مملو از ویروس باشند، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی توصیه می‌شود.

وی ادامه داد: سیستم‌های تهویه مطبوع باید تا حد ممکن به طور مداوم مانند استفاده از ترموستات‌های هوشمند فعال باشند. همچنین از اشعه ماورا بنفش میکروب کش بر اساس دستورالعمل‌های سازنده و با تاکید بر رعایت اصول ایمنی و حفاظتی استفاده از آنها، می‌توان استفاده کرد.

توصیه‌هایی برای آپارتمان‌ها

رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت بیان کرد: در ساختمان‌هایی که چندین واحد مسکونی وجود دارند و فردی در ساختمان مبتلا باشد باید مراقبت بیشتری جهت کاهش خطر سرایت آلودگی از یک واحد به واحد دیگر انجام شود.

وی افزود: همیشه مقداری آب در سیفون‌های لوله کشی وجود داشته باشد. سیفون‌ها در همه زهکشی‌های لوله کشی نباید خشک شوند. ساده‌ترین اقدام این است که از هر سینک ظرف‌شویی، دوش، وان و آب‌گیری کف حداقل یک بار در روز استفاده شود. ۳۰ ثانیه جریان کافی است. همچنین توصیه می‌شود که واحد مسکونی را نسبت به هر فضای مشترک مجاور، مانند یک راهرو تحت فشار مثبت نگه دارید. پنجره‌های باز را به حداقل برسانید، مگر این‌که جهت رعایت حداقل شرایط تهویه یا حفظ سطح قابل قبول درجه حرارت و رطوبت داخلی ضروری باشد. هر روزنه‌ای که ممکن است باعث جریان هوا به محل سکونت شود باید با درزگیر، کف، پلاستیک یا مواد مشابه مهر و موم شود.

توصیه‌هایی برای ایجاد فضای ایزوله در منزل

شاهسونی گفت: هنگامی که یکی از اعضای خانواده به عنوان فرد آلوده به ویروس شناخته می‌شود، اقدامات احتیاطی بیشتری برای کاهش خطر سایر اعضای خانواده لازم است. یک جنبه اصلی استفاده از یک اتاق جداگانه به عنوان فضای ایزوله است. اقدامات اضافی نیز باید هنگام ایجاد چنین فضای ایزوله در نظر گرفته شود. از یک اتاق جداگانه به عنوان فضای ایزوله برای افراد آلوده به ویروس در نظر گرفته شود. ترجیحا فضای ایزوله در فصل گرم در یک طبقه بالای منزل و در فصل سرد در یک طبقه پایین منزل باشد.

وی ادامه داد: در صورت امکان، فضای ایزوله باید امکانات دستشویی مخصوص به خود را داشته باشد. فضای ایزوله نباید در فضایی باشد که صرفا برگشت یک سیستم هوای اجباری را داشته باشد. برای فضای ایزوله یک سیستم تهویه مطبوع جداگانه توصیه می‌شود. در صورت لزوم از بخاری‌های قابل حمل یا کولرهای گازی استفاده شود. اگر سیستم‌های هوای اجباری مثل فن‌های دمشی و پنکه‌ وجود داشته باشند که هوا را بین ساکنان منزل و فضای ایزوله جابه‌جا می‌کنند، باید همه سیستم‌های تعدیل گرما مهر و موم شوند، مگر اینکه تامین تهویه یا حفظ شرایط آسایش حرارتی به روش دیگری امکان پذیر نباشد.

رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت اظهار کرد: با وجود در قابل بسته شدن، باید موانع هوایی مانند ورق‌های پلاستیکی، نوارها یا مواد مشابه بین فضای ایزوله و فضای مشترک نصب شوند. هر روزنه و دریچه‌ای که فضای ایزوله را به بقیه خانه متصل می‌کند باید مهر و موم شود. در فضای ایزوله باید تهویه مکشی جداگانه‌ای فراهم شود. اگر این فضا شامل یک سرویس بهداشتی خصوصی با فن خروجی باشد، این فن باید به طور مداوم با سرعت بالا کار کند.

شاهسونی گفت: در شرایط نگهداری فرد آلوده به ویروس کرونا در اتاق ایزوله، استفاده از پنجره در هر نقطه از خانه باید به حداقل برسد. فن‌های خارج کننده هوا در قسمت اصلی خانه فقط در صورت نیاز باید کار کنند، مگر اینکه برای تامین حداقل نرخ تهویه مورد نیاز لازم باشند.

دکتر سعید نمکی در اجلاس روسای دانشگاه های علوم پزشکی، گفت: در شرایطی که جهان دچار مشکلات زیادی در زمینه ویروس کرونا بود، توانستیم به مرگ‌های زیر ۶۰ نفر برسیم. امروز عزیزان را جمع کردم تا بگویم شاید یکی از سخت‌ترین ایام مدیریتی ما در زمینه کووید-۱۹ شروع شد.

پیش بینی کرده بودم که اگر در رعایت پروتکلها تنها بمانیم، ممکن است همه را گرفتار کند

وی افزود: من در تاریخ ۱۰ دی ماه به حضرات نامه ای نوشتم و خواستم برخی اتفاقات را دنبال کنید و عرض کردم که پیش بینی من ورود به یک خیز بسیار بسیار سهمگین و سنگینی است که اگر رعایت برخی اصول را نداشته باشند و اگر ما را در رعایت پروتکل‌ها تنها بگذارند، ممکن است همه ما را گرفتار کند. پیش‌بینی کرده بودم از ورود ویروس موتاسیون یافته که علی‌رغم اینکه انگلیس‌ها به دروغ در روزهای اول گفتند که فقط ۳۰ تا ۷۰ درصد ممکن است قدرت سرایتش بالا رفته باشد، بنده به صراحت اعلام کردم که قطعا هم قدرت سرایت چند برابر است و هم قدرت بیماری زایی و مرگ و میر این ویروس به مراتب بیش از چیزی است که انگلیس‌ها اعلام می‌کنند. متاسفانه تازه به این موضوع اقرار کرده ‌اند.

اثبات شد که ویروس موتاسیون یافته تقریبا در کشور چرخیده است

زنگ خطر جدی در مدیریت کرونا

نمکی ادامه داد: تمام تلاش ما در مکاتباتی که با شما داشتم، این بود که مرزها را بیشتر بپاییم، به مرزهای زمینی، هوایی و دریایی در همه استان‌ها دقت داشته باشید و حتی اعلام کردم که موارد غیرقانونی که جنس برای محل های فروش می‌آورند، حتما تست کنید. پریروز خبری دریافت کردم و هفته قبل هم خبری مبنی بر مرگ یک خانم ۷۱ ساله در خیابان وحدت اسلامی را دریافت کردم که هیچ مسافرتی به هیچ جا نداشت و اتفاقی که در آبیک و بیمارستان هشتگرد افتاد، اثبات کرد که ویروس موتاسیون یافته تقریبا در کشور چرخیده و ما باید همه جا فکر کنیم که زیر پوست هر شهری هر روستایی و هر خانواده‌ای ممکن است این ویروس پیدا شود و این یکی از زنگ خطرهای جدی در مدیریت کرونا است که آغاز شده است.

وی افزود:  سخت‌ترین آخر هفته ای که در این ۱۳ ماه بر من گذشت، دو روز گذشته بود که بسیار سخت و دردناک بود. زیرا من ملوانی این کشتی طوفان زده را بر عهده دارم و در این مدت دیدم که متاسفانه فرازونشیب ها چطور می تواند ما را گرفتار کند.

روزهای سختی دارد آغاز می شود

وزیر بهداشت گفت: این ویروس یکی از بااقتدارترین نظام‌های بهداشتی و درمانی دنیا را در اروپا به زانو درآورد. البته این را نمی گویم که دل مدافعان سلامت و سرداران نظام سلامت را خالی کنم، اما روزهای سختی دارد برایمان آغاز می شود و باید خودتان را برای مبارزه با چموش ترین ویروس موتاسیون یافته ای که متاسفانه دارد مملکت را گرفتار می کند، آماده کنید.

وی ادامه داد: ما هر چه التماس کردیم و خواهش کردیم و هر چه گفتیم و در هفته های گذشته مرتب در صحبت هایی که با مردم و مسئولان داشتم، خواهش کردم که رعایت کنید. روش مبارزه با ویروس جدید، فرقی با ویروس قدیم ندارد و روشش تشدیدی فاصله گذاتری ها و مراقبت هاست و رعایت بیشتر پروتکل هاست. متاسفانه در خوزستان که شادگان اولین کانون آلودگی ماست، رعایت پروتکل ها به زیر ۱۰ درصد و حتی صفر رسیده بود و ما به همین میزان آسیب دیدیم. هر جا که رعایت پروتکل‌ها ضعیف شد، نقطه آسیب پذیری ما آغاز می شود.

ویروس جدید؛ ویروسی سرکش با قابلیت سرایت و بیماری زایی بالا

نمکی توصیه هایی اضطراری را خطاب به روسای دانشگاه ها مطرح کرد و گفت: به هر حال این ویروس جدید، ویروسی مهاجم، سرکش و با قابلیت سرایت و بیماری زایی بالا و همچنین مرگ و میر به مراتب بالاتر از ویروس های قبلی است و باید فکر کنید که این ویروس همه جا چرخیده است.

ویروس ها پاسپورت نمی خواهند

تست گیری را افزایش دهید

وی افزود: روزی گفتم که ویروس ها پاسپورت نمی خواهند. همانطور که ویروس ووهان توانست قطب جنوب را تسخیر کند، ویروس موتاسیون یافته انگلیسی و آفریقایی هم می تواند در دورترین نقاط این سرزمین خودش را نشان دهد. بر این اساس اولین گامی که باید برداریم، تست های بیشتر است. باید مرتب مقدار تست ها را افزایش دهیم و در کنار تست های رپید، حتما PCR را به صحنه آوریم. حتما اگر بیمار علامت داری دیدید و هر دو تست رپید و  PCR برایش منفی بود، باز هم او را رها نکنید و حتما مجددا بیمار را تست کنید و حتما نمونه هایی را برای NGS برای سه مرکزی که قبلا اعلام کرده بودیم، یعنی دانشکده بهداشت، انستیتو پاستور و معاونت تحقیقات و فناوری بفرستید و ارائه کنید تا بتوانیم اولین اثرات موتاسیون را بررسی کنیم.

وی تاکید کرد: موتاسیون و جهش هم مختص ویروس آفریقایی و انگلیسی نیست و ممکن است در درون مرزهای خودمان هم با گستره جغرافیایی و ژنتیکی که داریم، به موتاسیون های جدیدی برسیم و یا از کشورهای دیگر موتاسیون های دیگری پا به مملکتمان بگذارند.

اطلاعات مطبها رصد شود

وی ادامه داد: مرزها را به شدت مراقبت کنید. برای مطب های خصوصی نیز معاونتهای درمان و بهداشت برنامه گذاشتند و حتما باید بتوانیم اطلاعات این مطب ها را به عنوان اولین جایگاهی که بیماران مراجعه می کنند، ثبت و بیماران را رصد کنیم.

از کوچکترین قصور نگذرید

وزیر بهداشت گفت: همچنین محدودیت مسافرت هارا ادامه دهیم. از کوچکترین قصوری نگذرید و اگر هم در استان حریف نیستید، به من اعلام کنید. حتما روی بستن جاهایی که باید ببندید، بایستید و حتما بر روی مرزهای استان خود و استان همجوارتان دقت کنید.

قرنطینه ها را جدی بگیرید

نمکی خطاب به روسای دانشگاه های علوم پزشکی افزود: قرنطینه ها را جدی گرفته و اگر یک مورد مثبت موتاسیون یافته پیدا کردید، حتما در قرنطینه هایی که دکتر کولیوند آماده کرده، ببرید. با کمیته های ما در ارتباط بوده و مراتب را مستمر گزارش کنید. کمربندها را سفت تر ببندید، چشم ها را بیش از قبل باز کنید و قدم ها را تندتر بردارید. متاسفانه آهنگ گرفتاری این ویروس ممکن است تندتر از گام هایی باشد که ما برمی داریم. امیدوارم با دیده بانی بیشتر و رصد مستمر بر این مشکل جدید هم فائق آییم.

همه می‌دانند استفاده از ماسک به کاهش خطر ابتلا به بیماری کووید-19 کمک می‌کند، اما طبق مطالعه جدید منتشر شده توسط مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا به نظر می‌رسد استفاده از دو ماسک جراحی یا قرار دادن یک ماسک پارچه‌ای بر روی یک ماسک جراحی و ایجاد یک لایه دوم محافظتی می‌تواند میزان محافظت را هم برای پوشنده و هم اطرافیان به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری(CDC) ایالات متحده مطالعه جدیدی را منتشر کرده است که نشان می‌دهد اگر هر دو فرد آلوده و سالم همزمان از دو ماسک جراحی یا یک ماسک جراحی و یک ماسک پارچه‌ای روی آن استفاده کنند که کاملا محکم روی صورت بنشینند، انتقال ویروس کرونا تا 96.5 درصد کاهش می‌یابد.

به همین سبب “روچل پی. والنسکی” از مدیران CDC با توجه به نگرانی عمومی مردم نسبت به شیوع ویروس کرونا بر ضرورت استفاده از ماسک تأکید کرد.

وی گفت: با توجه به اینکه موارد بستری و مرگ و میر هنوز بسیار زیاد است، اکنون زمان آن نیست که نسبت به استفاده از ماسک کم توجه شویم. نکته اصلی این است: ماسک‌ها کارایی دارند و زمانی کار می‌کنند که به خوبی روی صورت نشسته باشند و به درستی استفاده شوند.

مرگ در اثر ابتلا به ویروس کرونا در ماه نوامبر گذشته در ایالات متحده به طور قابل توجهی افزایش یافت، اما اگرچه آمار مرگ و میر همچنان به شکل ناخوشایندی بالا است، به نظر می‌رسد که با روند کاهش ثابتی مواجه شده است.

تا تاریخ 1 فوریه، 14 ایالت در آمریکا قانون استفاده اجباری از ماسک را اعمال کرده‌اند. در حالی که اثربخشی ماسک‌ها همچنان بالا است، این مطالعه جدید مبنی بر تاثیر 96.5 درصدی استفاده همزمان از دو ماسک در کاهش گسترش کووید-19 می‌تواند به افزایش انگیزه افرادی که از زدن ماسک خسته شده‌اند، کمک کند.

استفاده از دو ماسک با پوشاندن لبه‌های باز که ذرات ریز و قطرات تنفسی آزادانه از آنها وارد و خارج می‌شوند، موجب کاهش شدید گسترش بیماری می‌شود.

این یک سال گذشته به طور فزاینده‌ای برای همگان استرس‌زا شده است، اما با ساخت واکسن‌هایی که چندی است تزریق عمومی آنها آغاز شده است، این وظیفه بر عهده همه است که تا تزریق همگانی واکسن بتوانند گسترش ویروس کرونا را به حداقل برسانند.