مواردی همچون ریزش مو و اختلالات بویایی و چشایی که بسیاری از مبتلایان به کرونا حتی پس از بهبود کامل از این بیماری، از آنها رنج می برند. عوارضی که در برخی موارد باعث کلافه شدن فرد و حتی افسرده شدن او می شود.

دکتر مریم دلشادطهرانی که بر روی اختلالات بویایی ناشی از کرونا تحقیق کرده، در این‌باره اظهار کرد: از بین رفتن بویایی و چشایی از علائم ابتلای انسان به بیماری کرونا ویروس محسوب شده و علت آن هم حمله ویروس به اعصاب بویایی بوده و در اکثر موارد برگشت پذیر است.

وی ادامه داد: اگر فردی دچار اختلال بویایی شود و هیچ علامت دیگری از کرونا نداشته باشد، باید ۱۰ روز در قرنطینه بماند؛ اما لازم نیست تا زمان برگشت بویایی به قرنطینه ادامه دهد، چون در بعضی موارد برگشت بویایی تا چندین ماه طول می‌کشد، اما این فرد دیگر ناقل نیست.

او بیان کرد: علاوه بر از دست دادن حس بویایی و چشایی موارد دیگری که در کرونا دیده می شود فانتوسمی و پاروسومی است که در بعضی از افراد ۸ الی ۱۰ هفته بعد از بهبود آنها از کرونا بروز کرده و از عوارض پساکرونا محسوب می‌شود ولی در عین حال ابتلای مجدد محسوب نشده ولی بسیار شایع است.

دکتر دلشادطهرانی در توضیح فانتوسمی گفت: فانتوسمی یا توهم بویایی زمانی است که فرد بوهایی را استشمام می‌کند که افراد دیگر آن را متوجه نمی‌شوند و اصلا وجود خارجی ندارند. مثل بوی سیگار در جایی که کسی سیگار نمی‌کشد یا بوی مداوم گندیدگی، خاک سوختگی، بوی سیر و گاز آمونیاک که این بوها و طعم‌ها واقعی نبوده ولی بسیار آزاردهنده هستند.

وی در توضیح پاروسومی یا بویایی پریشی نیز گفت: در پارسومی افراد، بوها و مزه‌ها را به اشتباه متوجه می‌شوند، مثلا بعضی از غذاهای خوشمزه از نظرشان مزه لجن می‌دهد که این مسئله در افراد مختلف متفاوت است. به عنوان مثال گوشت، مرغ، تخم‌مرغ، پنیر، خیار، موز، پیاز و قهوه برای آنها طعم تعفن و بوی گند و عرق می‌دهد و بسیار آزاردهنده است.

دلشادطهرانی ادامه داد: به دنبال فانتوسمی و پاروسومی، مبتلایان دچار اضطراب و افسردگی و پرخاشگری می‌شوند و چون اطرافیان آنها را درک نمی‌کنند، تحمل این شرایط برایشان بسیار دشوار است. خیلی از این افراد چون نمی‌توانند بسیاری از غذاها را بخورند دچار سوء تغذیه و کاهش وزن می‌شوند. معمولا برای این افراد تحمل غذاهای سرد راحت‌تر از غذاهای گرم است.

وی با اشاره به اینکه در اکثر موارد عصب بویایی خودش را ترمیم می‌کند و این اختلالات برگشت‌پذیر هستند، تصریح کرد: در بعضی افراد چند روز و در برخی چند هفته و در بعضی دیگر چندین ماه ممکن است طول بکشد تا مشکل برطرف شود.

این پزشک که در حوزه اختلالات بویایی و چشایی ناشی از ابتلا به کروناویروس تحقیق کرده به راه های درمانی این عارضه اشاره کرد و بهترین راه را فیزیوتراپی بویایی دانست و افزود: در این روش باید چند رایحه به صورت روزانه توسط فرد بو شوند. روزی دو بار و هر بار به مدت ۲۰ الی ۳۰ ثانیه و بین بو کردن هر کدام از این رایحه‌ها ۲۰ ثانیه فاصله بدهیم.

وی، چهار رایحه شایع و مناسب برای این فیزیوتراپی را رایحه لیمو، اکالیپتوس، گل محمدی، گل رز یا گلاب و میخک بیان کرد و افزود: افراد می‌توانند اسانس این رایحه را تهیه کرده و هر روز بو کنند. این کار باید روزانه انجام شده و استمرار داشته باشد. بو کردن عطر، ادکلن و دارچین هم موثر است.

او به راه‌های درمانی دیگری نیز اشاره کرد و گفت: شستشوی بینی با وسایل مخصوص از جمله راهکارهای درمانی حس بویایی است که باید به صورت روزانه انجام شود. استفاده از دهان‌شویه و نیز استعمال پماد ویتامین A در کنار بینی نیز بسیار موثر است. در مقالات اخیر ذکر شده است که مصرف روزانه زینک و امگا ۳ و نیز B کمپلکس هم می‌تواند تاثیرگذار باشد.

دلشادطهرانی در ادامه، استفاده از اسپری‌های بینی حاوی کورتون مثل نازونکس یا فلوتیکازون را نیز توصیه کرد و گفت: استفاده از اسپری اکسی متازولین نیز موثر است، اما باید دقت داشت که مصرف این اسپری ها حتما تحت نظر پزشک صورت گیرد. در برخی موارد مصرف کورتون خوراکی یا تزریقی هم موثر بوده است.

وی رعایت بهداشت دهان و دندان را اکیدا توصیه کرد و افزود: خمیردندان‌های دارچینی در برخی موارد موثر بوده است و افراد می‌توانند با مسواک نرم و خمیردندان دارچینی روی زبانشان را مسواک کنند. آب نبات‌های سرد بدون قند با طعم لیمو، نعنا و اکالیپتوس نیز تاثیرگذار است و مصرف سیگار و قلیان و مواد مخدر می‌تواند این علائم را تشدید کند و در آخر مهمترین کار این است که فرد امیدوار به بهبود و برگشت پذیری حس بویایی و چشایی باشد و این کارها را هر روز و به صورت مستمر انجام دهد.

محمدرضا هاشمیان با بیان اینکه شمار مبتلایان به کرونا از مرز ۹۵ میلیون نفر در دنیا گذشته است، اظهار کرد: متأسفانه بیش از دو میلیون مورد مرگ ناشی از کرونا در دنیا ثبت شده است.

وی از کاهش آمارمبتلایان به کووید در تهران خبر داد و افزود: در صورت عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی و عادی سازی شرایط ممکن است آمار ابتلاء و مرگ و میر دچار تغییراتی شود.

این استاد دانشگاه شرایط تهران را پیچیده توصیف کرد و گفت: در بخش‌های کرونایی بیمارستان مسیح دانشوری تا چند روز پیش کمتر از ۲۰ نفر بستری بودند و این در حالی است که تعداد مبتلایانی که نیاز به بستری دارند، آرام آرام در حال افزایش است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، نسبت به افزایش بار مبتلایان در پی بازگشایی‌ها و اطمینان خاطر مردم نسبت به عادی شدن وضعیت هشدار داد و خاطرنشان کرد: آمارها گواه این مهم است که حدود ۵ تا ۱۰ درصد بستری شدگان کرونایی در بیمارستان مسیح دانشوری افزایش یافته است.

این فوق تخصص بخش مراقبت‌های ویژه با بیان اینکه از زمان آغاز قرنطینه‌های ساعتی طی روندی آرام هفته به هفته آمار مبتلایان به کرونا کاهش یافت توضیح داد: با اعمال محدودیت‌های کرونایی علاوه بر کاهش آمار شیوع بار بیماری، خوشبختانه با کاهش مرگ و میرها نیز رو به رو شدیم.

هاشمیان با بیان اینکه بیش از ۱۰ ماه از شیوع پاندمی کووید ۱۹ در دنیا می‌گذرد توضیح داد: خوشبختانه نتیجه تحقیقات و تجارب علمی به دست آمده در درمان بیماران و استفاده از روش‌های مؤثر در درمان مبتلایان به کرونا، میزان مرگ و میر به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.

وی تاکید کرد: توانمندی و مهارت پزشکان سراسر کشور در درمان مبتلایان به کرونا به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با بیان اینکه در درمان مبتلایان کرونایی صرفاً یک داروی خاص استفاده نمی‌شود افزود: با توجه به شرایط بیماران مجموعه‌ای از درمان‌ها مورد توجه و استفاده قرار می‌گیرد.

هاشمیان با بیان اینکه هجوم و کشندگی ویروس کرونا به میزان قابل توجهی در کشور مهارشده اظهار امیدواری کرد که این روند تا ریشه کنی کامل کووید ۱۹ ادامه دار باشد.

وی با اشاره به هشدارهای برخی مسئولان درباره افزایش شیوع و یا ایجاد پیک مجدد کرونا در کشور گفت: اپیدمی کووید ۱۹ از زنجیره ابتلاء پیروی می‌کند به این معنی که اگر متخصصان سراسر دنیا نسبت به شیوع بیشتر در ماه‌های آینده هشدار می‌دهند، قطعاً احتمال شیوع و انتشار بیشتر بیماری وجود دارد.

این فوق تخصص بخش مراقبت‌های ویژه ادامه داد: در مدیریت درمان خصوصاً در حوزه‌های اپیدمیولوژیک اگر چنانچه پیش بینی می‌شود زنجیره کرونا در حال افزایش و پیشروی است باید تصمیمات جدی تر برای اعمال محدودیت‌ها در دستورکار باشد.

آرامش بهداشتی جامعه در گروی واکسیناسیون

هاشمیان تسریع روند واکسیناسیون در برابر کرونا را مورد تاکید قرار داد و افزود: به طور کلی واکسیناسیون جامعه را به آرامش بهداشتی خواهد رساند.

این فوق تخصص بخش مراقبت‌های ویژه ایجاد هجمه علیه واکسن را مورد انتقاد قرار داد و گفت: متأسفانه حتی در مورد واکسن ایرانی هم موضع گیری هایی وجود دارد، واکسنی که هنوز وارد بازار نشده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه طبق اعلام رسمی واکسن ایرانی تا خرداد ۱۴۰۰ در اختیار عموم قرار خواهد گرفت، تاکید کرد: نمی‌توان در مورد واکسنی که حدود نیم سال دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد اظهار نظر کرد.

هاشمیان با بیان اینکه ممکن است در ماه‌های اخیر وضعیت اپیدمی دستخوش برخی تغییرات همانند جهش، سرعت انتقال و افزایش درصد کشندگی شود توضیح داد: تعصب در استفاده عمومی از واکسن می‌تواند شرایط را بسیار پیچیده‌تر کند.

این فوق تخصص بخش مراقبت‌های ویژه با بیان اینکه عوارض هیچ دارو و یا واکسنی را نمی‌توان انکار کرد توضیح داد: حتی برای درمان کرونا که به صورت جدی دنبال می‌شود، هنوز هیچ داروی اختصاصی تولید نشده و داروهایی هم که مورد استفاده قرار می‌گیرند خالی از عارضه نیستند.

وی ادامه داد: بی تردید داروهای ضد کرونایی همانند سایر داروها عوارضی به دنبال دارند، ولی در عین حال مرگ و میرها را کاهش داده و یا روند درمان را سریع‌تر می‌کنند.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: قطعاً استفاده از واکسن در ریشه کنی بیماری و کاهش بار اپیدمی به میزان قابل توجهی اثرگذار خواهد بود.

هاشمیان ضمن اعلام این مطلب که بدون تردید هر واکسن و یا دارویی عوارض خاص خود را دارد توضیح داد: وجود عارضه بخش جدانشدنی داروها و واکسن‌ها است ولی اگر این موضوع را که ریشه کنی بیماری را در پی دارد مد نظر داشته باشیم شیرینی استفاده از داروها و واکسن‌ها دوچندان می‌شود.

این فوق تخصص بخش مراقبت‌های ویژه ادامه داد: کادر درمان و بهداشت، گروه‌های پرخطر و افرادی که در معرض ابتلاء به کرونا بیش از سایرین هستند راهی جز استفاده از واکسن ندارند به طور مثال واکسن آنفولانزا عارضه‌هایی را به دنبال دارد اما اگر کادر درمان از این واکسن استفاده نکنند صرف نظر از عارضه‌ها ممکن است بر اثر ابتلاء به این بیماری جان خود را از دست بدهند.

هاشمیان با بیان اینکه نسبت عوارض واکسن کرونا در مقابل میزان مرگ و میر خصوصاً برای گروه‌های پرخطر و کادر درمان ناچیز است تاکید کرد: هر چقدر در دنیا بیشتر واکسن استفاده شود به همان میزان هم عوارض بیشتری را شاهد خواهیم بود ولی این در حالی است که در زمان پاندمی ها منفعت استفاده از واکسن بیشتر از ضررها و عوارض آن است.

وی ادامه داد: به نظر می‌رسد منطقی است از واکسنی که ۶۰ درصد کارایی داشته باشد، استفاده کنیم.

این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه استفاده از واکسن در دنیا در حال افزایش است توضیح داد: نمی‌توان زیرساخت‌های بهداشتی کشورها را در مقابله با بیماری‌های ویروسی با هم مقایسه کرد به طور مثال کشور چین به عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین کشورهای دنیا با قدرت در مقابل کرونا ایستادگی و واکسیناسیون را آغاز کرد و این در حالی است که با توجه به جمعیت بالای این کشور میزان مرگ و میرها ناچیز گزارش شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه از اجرای گسترده واکسیناسیون در کشورهای ترکیه و امارات خبر داد و افزود: بسیاری از کشورهای همسایه وارد طرح واکسیناسیون ملی شده‌اند.

هاشمیان با یادآوری این موضوع که طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت واکسینه شدن در برابر کرونا اجباری نیست خاطرنشان کرد: هرگز نمی‌توان به مردم و اقشار مختلف برای تزریق یا عدم تزریق واکسن فشار وارد کنیم و در عین حال باید برای گروه‌های در معرض خطر که تمایل به واکسینه شدن دارند، واکسیناسیون را آغاز کنیم.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه طی تصمیم گیری های انجام شده، ورود واکسن برخی از شرکت‌های داروسازی به کشور مجاز اعلام شده، خواستار تسریع روند ورود و آغاز واکسیناسیون در کشور شد.

وی گفت: باید واکسیناسیون با سرعت زیادی در کشور آغاز شود چرا که قبل از بحران کرونا کشور ما افتخارات منطقه‌ای فراوانی را در ریشه کنی بیماری‌ها در کارنامه خود ثبت کرده است.

این استاد دانشگاه درباره جهش‌های ویروس کرونا نیز توضیح داد: هر تغییری که در ساختار ویروس ایجاد شود و سرعت انتشار و همه گیری را بالا ببرد به همان میزان هم می‌تواند مرگ و میر را بیشتر کند چرا که شدت زیاد ویروس می‌تواند افراد بیشتری را درگیر کند.